ደጃዝማች ግርማቸው ተክለሐዋርያት፤ የትጋትና የጽናት ተምሳሌት

...መርከቧ መልህቋን አነሳችና ወደ ሳርዴኛ አመራች። አስራ አምስትና ሀያ የሚሆኑ ፖሊሶች መሣርያ ይዘው ተከተሉን። ሦስትና አራት ሰዓት ያህል እንደተጓዝን ወደ የብሱ ስንቃረብ አንድ ጆንያ ሙሉ ሰንሰለት አምጥተው ፊታችን ዘረገፉ። ቀደም ብሎ ተወርቶ የነበረው የመታሰር ነገር እርግጥ ሆነ። ወዲያው ሁለት እጃችንን አስረው ሁለታችንን በረጅም ሰንሰለት አቆራኙን። ቺቪታቬኪያ ወደብ ወረድን። ዝግ ባለ የእስረኛ መኪና ወደ ባቡር ጣቢያ ወሰዱን። ሕዝቡ ተሰባስቦ እያጨበጨበ ደስታ ይገልጥ ነበር — ምርኮኞች ታስረው ሲያዩ ኩራት ይሰማቸዋል።

አንዳች በደል ሳንሠራ አወርደው ሰለሰሉን — አገራችንን በግፍ ስለቀሙን ሰላማዊነትን ስላሳየን እንዲህ አዋርደው እንደ ሌባ አደረጉን። ሮማ ቴርሚኒ ደርሰን ሌሎቹን ጠበቅን። ሁላችንም ከሰበሰብን ባቡር ተሳፍረን ተጉዝን። ምሳ ደረቅ ዳቦ ሰጡን — እጃችን ታስሮ በላን። ሌሊቱን ተጉዘን ሮሣኖ ወረድን፤ አውቶቡስ ሰፈረ — ጉዞ ቀጠልን።

አገሩ ተራራማ ገደል ነው — ካላብሪያ ከኢጣልያ ካርታ የእግር ጫማ ሚመስለው ጠርዝ ላይ ነን። ሲላ ሸንተረር አልፈን ሁለት ሰዓት ሲጓዙ ከገደል አፋፍ ላይ ባለ ሎንጎቡኮ ደረስን። ሕዝቡ በብዙ ሺህ እጅብ ብሎ ጠበቀን — ጥቁር ሰው ታይቶ ያልታወቀ ቦታ ነው። ሴቶቹም ልጆቹም ፈርተው ይደነቃሉ።

ቤት ውስጥ ሹማምንቱ ቆመው ጠበቁን። አገረ ገዥው (ፖዴስታው) "ወደ ኢጣልያ እንኳን ደህና መጣችሁ!...እዚህ ነፃ ናችሁ፤ እስራት የለባችሁም!" አለን። ሰንሰለቱ ወለቀ። ብዙዎቻችን እጃችን አብጦ ለማውለቅ ችግር ሆነ። ሴቶቹ ከፍርግርግ ዓይናቸው ሰደቃ ጠርጉ።

ወደ ማረፊያ ቤት ወሰዱን — ሁለት ፎቅ አፖርትመንት። ጓደኛ እየመረጥን ቦታ ያዝን። ሦስት ወጣቶች — አልቤርቶ፣ ካታልዶ፣ ሳልቫቶር — ተደልደሉልን። ሁሉም ቤት ባልኮን አለው፤ ጀርባ ሰፊ በረንዳ፤ ከላይ ትንሽ ቴራስ።

ሎንጎቡኮ የቀድሞ ስሟ ቴሜዚን ይባላል። ፈረንሳዮቹ ቆረቆሯት — ከስፓኞሎችና ቡርቦኖች ጋር ተወርረው አልቀዋል። ሦስት ሩብ ዙሪያ ገደል ነው፤ ቀሪ ፊት ጫካ። ሰማይና ተራራ ብቻ ይታያሉ — ሎንጎቡኮ ማለት ረዘም ያለ ጉድጓድ ተብሎ ይተረጎማል።

ቀስ ብዬ ሰጋሁ — ይህን ጥልቅ ቦታ ያመጡን ቶሎ አይፈቱን። ወደ ካራቢኔዬሮች ጽሕፈት ቤት ሄድን። አንድ ባንድ ቀርበን ስም፣ ዕድሜ፣ ጎሳ፣ ሥራ፣ ሃይማኖታችን ሁሉ ተጠይቀን ተመዘገብን።